Toetsvragen ontwikkelen in vier stappen

Toetsvragen ontwikkelen in vier stappen

Geschreven door: Niels Rop | op datum: 19 oktober 2016

In onze vorige twee blogposten over toetsen in e-learning zijn wij ingegaan op de redenen om te toetsen en de verschillende toets- en vraagvormen die tot onze beschikking staan. In de laatste post uit deze serie gaan wij voor een meer praktische aanpak, en geven wij tips hoe het beste toetsvragen ontwikkeld kunnen worden.


Hoe ontwikkel je goede toetsvragen?


Onafhankelijk van of een toets digitaal of op papier afgenomen wordt is het belangrijk dat een toets bestaat uit inhoudelijk en structureel goede toetsvragen om een representabele uitkomst te garanderen. Goede toetsvragen kunnen in de volgende vier stappen ontwikkeld worden.

Stap 1: Begin bij de leerdoelen

Het is belangrijk dat toetsvragen aansluiten bij de leerdoelen, en testen wat in de cursus geleerd wordt. Let hierbij ook op het kennisniveau van de cursist en wat de cursist met de kennis moet kunnen. Voor sommige werknemers is het voldoende om te weten hóe iets werkt, terwijl andere werknemers moeten begrijpen wáárom iets zo werkt. Focus hierbij voornamelijk op de belangrijkste leerdoelen, en verbindt niet te veel vragen aan het testen van kennis over detailinformatie of leuke weetjes.

Relateer vragen dus aan leerdoelen en werkzaamheden van de deelnemers. Pas wel op dat de leerdoelen niet worden aangepast aan de toetsvragen. Om een goed gebalanceerde toets te ontwikkelen die evenveel aandacht besteedt aan elk leerdoel kan het helpen om een overzicht te maken van alle vragen, de gelieerde leerdoelen en weegfactor van de scores.

Stap 2: Gebruik eenduidige vragen en antwoorden

Vragen en antwoorden horen zo te zijn geschreven dat een cursist die beschikt over de juiste kennis ook altijd het juiste antwoord kan herkennen. Dit betekent dat er altijd één duidelijk correct antwoord moet zijn. Foute antwoorden moeten wel plausibel lijken, maar altijd fout zijn en niet vatbaar zijn voor interpretatie. Daarnaast is het belangrijk dat de moeilijkheidsgraad van een vraag volgt uit de keuze van de inhoud, niet de keuze van de woorden. Dubbele ontkenningen (in de vraag een ontkenning en in het antwoord ook) zijn een goed voorbeeld van een zwakke vraag waarbij taaltrucjes worden gebruikt om een vraag verwarrend en dus moeilijk te laten lijken. Daarnaast moet ook het gebruik van woorden zoals altijd, vaak, regelmatig, nooit of geen zoveel mogelijk voorkomen worden.

Als er meerdere antwoorden aan de deelnemers worden gegeven, waaruit hij/zij er één moet kiezen, kan het onzinantwoord beter achterwege gelaten worden. Controleer de antwoorden altijd voordat ze definitief worden toegevoegd aan de toets; heel vaak is het langste (want meest gedetailleerde) antwoord goed. Beschrijf de foute antwoorden dus even uitgebreid als de juiste antwoorden. Hierdoor kan de cursist minder goed het juiste antwoord gokken.

Stap 3: Geef specifieke feedback

Elke toetsvraag, ook in een eindtoets, kan worden ingezet als leermoment. Hiervoor is het wel belangrijk dat de cursist feedback krijgt op zijn keuze. Dit gaat verder dan simpelweg aangeven of hij een goed of fout heeft beantwoord. Uitleg waarom het gekozen antwoord goed of fout is helpt de cursist de vraag en leerstof beter te begrijpen.

Feedback dient uit te leggen waarom een antwoord fout is, en wat het goede antwoord was. Het beste is als deze feedback specifiek aangeeft waarom het gekozen antwoord fout is. De feedback voor antwoord b anders is dan antwoord c omdat er wellicht een andere denkfout is gemaakt, of andere informatie verkeerd geïnterpreteerd is.

Een laatste tip voor het schrijven van feedback is het opnemen van verwijzingen naar externe informatiebronnen. Geef in de feedback aan waar de cursist meer informatie kan vinden of meer kan leren over de stof die is getest in de vraag. Hierdoor kan de cursist zich verdiepen in de kennis en meer leren over het onderwerp.

Stap 4: Evalueer en controleer de toetsvragen

Test en controleer de vragen eerst zelf voordat je deze aan de cursisten voorlegt. Laat bij voorkeur enkele directe collega’s de toets invullen en feedback geven op vorm, vragen en inhoud.

Na de implementatie van de toets is het belangrijk om bij de eerste 25 deelnemers goed in de gaten te houden hoe ze scoren. Houdt hiervoor de uitkomsten goed in de gaten, en volg bijvoorbeeld de vijf slechtst beantwoorde vragen van een module.

Zijn er vragen die door (bijna) alle cursisten fout of juist goed worden beantwoord? Dat betekent vaak dat de vraag niet goed ontworpen is. De tweede stap is het vinden van de oorzaak (te moeilijke vraagstelling, te simpele fouten antwoorden) en het verbeteren van het vraagontwerp.

Ook na het afnemen van de eerste testen is het belangrijk om te blijven evalueren. Zoek contact met de cursisten en vraag na wat zij vinden van de toets en of er vragen bij zitten die volgens hen niet kloppen. Dit kan leiden tot veel nuttige inzichten. Bijvoorbeeld dat een vraag technisch niet goed loopt of dat de getallen die worden genoemd in vraag en antwoord niet overeenkomen met de lesstof in de module.

Tips

Als laatste nog een paar korte tips voor de beste testvragen en testresultaten:

• Geef duidelijke aanwijzingen voor de test, bijvoorbeeld geschatte tijd en benodigde materialen.

• Voorkom dat er hints naar het antwoord in de vraag, of in andere vragen, verborgen zit.

• Geef voorbeelden bij complexe vragen.

• Gebruik plausibele foute antwoorden, bijvoorbeeld veelgemaakte fouten, misvattingen, of opmerkingen die correct zijn maar niet gerelateerd aan de vraag.

• Gebruik antwoorden van ongeveer dezelfde lengte en grammaticale opbouw.

• Voorkom het gebruik van combinatieantwoorden (“a en b zijn correct”). Vaak verraadt dit snel het juiste antwoord als één van de twee duidelijk goed of duidelijk fout is.

• Varieer de plek van het juiste antwoord. Statistisch gezien is c het vaakst het juiste antwoord. Ervaren cursisten kunnen dit doorkrijgen en hier gebruik van maken.

Meer weten?

Neem dan contact op


Milan Vogelaar


milan@starklearning.nl +31 (0)85 303 2606

Contact

Nieuws


Toetsvragen ontwikkelen in vier stappen

Door: Niels Rop op 19-10-2016

Wat is de juiste vorm voor mijn toets?

Door: Niels Rop op 7-09-2016

Overzicht